• Anasayfa
  • Hakkında
  • Topluluklar
  • Arşiv
  • Linkler
  • İletişim

İATP ile Yeniden İATG / Emrah Yaralı - EAK

Yazının başlığından da anlaşılacağı üzere İstanbul Amatör Tiyatro Günleri (İATG) ilk defa düzenlenmiyor. 1984’te Boğaziçi Üniversitesi Oyuncuları tarafından düzenlenmeye başlanan İstanbul Amatör Tiyatro Günleri, 90’lı yıllar boyunca Amatör Tiyatrolar Çevresi (ATÇ) bünyesinde bulunan gruplar tarafından organize ediliyordu. Birden fazla sahnede oynanarak çok merkezli seyirci odakları oluşturmayı başaran bu şenlik, bugün İstanbul Alternatif Tiyatrolar Platformu (İATP) adı altında biraraya gelen ve geçmiş deneyimlerden ders çıkararak örgütlenen gruplar tarafından devam ettiriliyor. Platformun, Amatör ile Alternatif kelimeleri arasındaki fark konusunda, birbiriyle ilintili hatta bazen eş anlamlı tutulmasına rağmen Alternatif tercihi ise her türlü tiyatro örgütlenmesine açık olması yönüyle daha kapsayıcı ve dışa dönük bir tarzın yansımasıdır. Bu amaçla daha geniş kitlelerle buluşma noktasında İATP’deki A, Amatör yerine Alternatif tercihi göstermekte. Şenlikteki Amatör vurgusu ise aynen devam etmektedir.

Daha önceleri şenliğin asıl hedeflerinden biri olan her grup birbirinin oyununu izlemelidir sözü artık hedefini aşmış, seyirci örgütlenmesinde önemli bir aşama kaydedilmiştir. Bugün platform içindeki hiçbir grup, İATG şenliği sırasında turne yapmamaktadır. İATP, başarılan bu hedefi, şenlik sonrası eleştiri ve çalışmalarla dışa dönük enerji de aktarmaya çalışan bir organizasyona doğru ilerletmek çabasındadır. Bu amaçla kendi içinde Eğitim Araştırma Komisyonu oluşturan platform, çeşitli yönelimlerden bazen ortak, bazen farklı eğilimler ortaya çıkararak bu organizasyona bir katkı yapma düşüncesindedir.

Tiyatro alanında birlik sorununa alternatif bir perspektif, belirlediği hedeflere bir hareketlilik, ivme ve çeşitlilik kazandırmaya çalışan platform grupları, grup ilişkilerinden platformlar arası ilişkilere kadar, şenlik de dahil olmak üzere her türlü dayanışmaya açık olduklarını bu girişimle beyan etmiş bulunmaktadırlar. Bu beyanla platformdaki tüm gruplar ileriye dönük olarak alternatiflik hedefini ulaşılmak istenen yer olarak seçme cesaretini ve tüm çalışmalarını bu yönde ilerletme sorumluluğunu üstlenmişlerdir. Bu yıl ki şenlik de bu duygular arasında gerçekleştirildi. Ve tüm gruplar kendi koşulları dahilinde ellerinden geleni yaparak bir şekilde bu organizasyona katkıda bulundular.

İATG 2001 şenliğine katılan ve oyunlarını sergileyen gruplar:

  • Eğitim-Sen Muş Şubesi Tiyatro Topluluğu/ Mahmud ile Yezida

  • İstanbul İktisat Sahnesi/ Kral Ölüyor

  • Özgür Sahne/ Hippi Ana ve Ben Ulrike Bağırıyorum

  • Tiyatro Boğaziçi/ Yeni Bir Hayat İçin

  • İstanbul Tıp Fakültesi Tiyatro Topluluğu/ Oyunlarla Yaşayanlar

  • Yıldız Üniversitesi Oyuncuları/ Sevgi Paylaştıkça Çoğalır ve Silahşörün Gölgesi

  • Boğaziçi Üniversitesi Oyuncuları-Mimar Sinan Üniversitesi Oyuncuları/ Deprem

  • İ.Ü. ÖKM Sahnesi EAT/ Don Cristobita ile Dona Rosita’nın Acıklı Güldürüsü

  • Terakki Oyuncuları/ Don Cristobita ile Dona Rosita’nın Acıklı Güldürüsü

  • MİFTOK/ Ödenmeyecek Ödemiyoruz

  • Eğitim-Sen 3 No’lu Tiyatro Girişimi/ Doğmamış Çocuktan Mektup

  • Teatra Evina Welat/ Stranen Cinan

  • Teatra Jiyana Nû/ Ta


  • Şenlikte oyunlar dışında yapılan etkinlikler

    İATP Genel Toplantısı
    Sezai Sarıoğlu’nun Şiir Kırıntıları adlı şiir dinletisi
    Metin Yazımından Sahneye adlı söyleşi ve panel
    BGST Dans Tiyatrosu Birimi/ Workshop

    Bu seneki İATG 2001 Şenliğinde İATP bünyesinde bulunan 14 gruptan 13’ü bir şekilde şenliğe katkıda bulunmuştur, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tiyatro Topluluğu ise şenliğe herhangi bir oyunla katılmamıştır. BÜO ve MSÜ Oyuncuları kendilerinin yazdığı Deprem adlı oyunla iki grubun ortak yürüttükleri çalışmada beraber yer almışlardır. Mahmud ile Yezida oyunu ile Muş Eğitim-Sen konuk ekip olarak şenliğimize katılmıştır.

    Oyunların Sahnelendiği Salonlar:

    İstanbul Üniversitesi Çapa Tıp Fakültesi Sahnesi
    İstanbul Üniversitesi ÖKM Salonu
    Boğaziçi Üniversitesi Demir Demirgil Salonu
    Boğaziçi Üniversitesi Murat Dikmen Salonu
    Yıldız Teknik Üniversitesi Oğuz Atay Sahnesi

    Şenliği yaklaşık olarak 2300 seyirci izlemiştir.

    Açılışının İATP’nin kuruluşu olarak ilan ettiğimiz İATG Şenliği 5 Mayıs 2001 günü 1. Genel İATP Toplantısı’yla başladı.

    Katılımının yüksek olmadığı şenliğin ilk etkinliğine, Genel Toplantı adının verilmesi, yıl içinde her hafta temsilciler düzeyinde yapılan perşembe günleri toplantılarını, topluluklarının üyesi bulunan diğer elemanlarına açmak kaygısından doğmuştur. Böylece gruplar arası karşılıklı bir ilişki ortamı yaratılması hedeflenmişti. Hafta içi toplantılarında sağlanan gruplar arası bilgiler ve yaratılan ilişki ağları aktarılmaya, platformlar ve insanlar arası bir birliktelik yakalamak noktasında yılın muhasebesi temsilcilerin tekelinden çıkartılarak gözler önüne serilmeye çalışıldı. Burada asıl hedeflenen grup ve grubun temsilcisi arasındaki ilişkilerin düzenliliğini ve bilgi akışının sağlanabilirliğini görmekti. Fakat gruplar kendi içlerinde yeterince organize olamadıklarından, oyunlarının ve kendilerinin zor bir dönemden geçiyor olmalarından olacak, toplantı gruplar arası ilişkide istenilen seviyeye ulaşamadı. Toplantıya yaklaşık 50 kişi katıldı.

    İlk olarak Fırat Güllü ATÇ süreci ile İATP arasında kronolojik bir açılış yaparak genel değerlendirmeler üzerinden iki örgütlenme arasındaki temel farklılıkları anlattı. Ve bu değerlendirmeler ışığında tiyatroda örgütlenme problemleri ve kurumsal ilişkilerin yerleşik zemine oturması hakkında teknik ve etik bir tartışma ortaya atıldı.

    Genel başlıklarıyla:

  • Gruplar arası hukuk

  • Temsilciler arası hukuk

  • Temsilci ve grubu arasındaki hukuk
  • Ve belki de İATP ile birlikte ilerde yaratılabilecek bir
  • Platformlar arası hukuk

  • konuları temel alındı. Kuruluş ilkeleri, çağrı metnindeki başlıklardan ayrıntılandırılarak somutlaştırılıp genel bir tartışma ortamına sunulmuş oldu.

    İkinci konuşmacı Melih Çavaş mezuniyet sonrası tiyatronun devam ettirilebilmesi konusunda bir önceki sene yaşanan mezunlar arası ortak proje ve çalışmalar üzerinden bir deneyim aktarımı sundu. Bu konu, daha önce halihazırda oluşan birçok mezunlar tiyatrosu projesine yönelik olarak ortaya çıkmış ve yeni mezun olan ya da tiyatroya ileride de devam etmek isteyen insanların mezuniyet sonrası tiyatro oluşumu, sorunları ve çözümü için bazı ipuçları vermiştir.

    Daha sonra üniversite tiyatrolarından Boğaziçi Üniversitesi Oyuncuları, Mimar Sinan Üniversitesi Oyuncuları ve İstanbul İktisat Sahnesi temsilcileri kendi grup pratiklerinden yola çıkarak kurumsal sorunlarından ve çözüm yollarından söz ettiler. Her grubun farklı tarzdaki oluşumları salon içerisinde de kendini gösterdi ve platforma yeni katılan üniversite gruplarıyla seyirciye ulaşma problemi ve yöntemleri üzerine tartışıldı.

    Oturumun üçüncü bölümünde ise Kürt tiyatrosu üzerine MKM’den Teatra Jiyana Nû, KAYY-DER’den Teatra Evina Welat ve konuk ekip Eğitim-Sen Muş Şubesi temsilcileri, deneyimlerinden, tarihçelerinden, karşılaştıkları hukuki ve siyasi baskılardan söz ettiler. Her üç grubun da farklı geleneklerden geliyor olmaları olumlu bir tanışma ve tartışma zemini yarattı.

    Her platformun kendi içlerindeki problemleri paylaşma ve onları tartışmaya açma isteği bu toplantının en büyük kazanımlarından biri olmuştur. Toplulukların sorunlarıyla birlikte kendi içlerine dönme alışkanlığından sıyrılma çabası ile oluşturulan böyle bir genel toplantı bugün bu şartlar altında, sahip çıkılması gereken bir etkinlik olmalıdır. Artık ‘her grup kendi bacağından asılır’ anlayışının yerine ortak sorunlar çerçevesinde iletişimi, dayanışmayı, bilgi alışverişini ve ortak etkinlikleri sağlamak İATP tarafından asıl amaç olarak belirlenmiştir.

    Ağırlıklı olarak üniversite tiyatrolarının gösterilerinin sergilendiği İATG, çıkan oyunlara bakıldığında bu yılın topluluklar açısından ne kadar zor geçtiğinin bir kanıtıydı. Fakat sürekli yaşadıkları mezuniyet problemleriyle dönem dönem geçiş aşaması yaşayan üniversiteler bu süreyi geçen yıllara göre daha kısa zamanda atlatacağa benziyorlar.

    Genel olarak bir toplu çalışma ya da grup çalışması ürünü olan oyunlar, çalışmayı genele yayma konusunda verilen mücadeleyi ve azmi gözler önüne seriyordu. Şenlikten sonra ise kararlaştırılan, oyun eleştirileri yazılı olarak belgelensin anlayışı ise yazılı kültürün de belli bir seviyeye yükselmesi ve eleştiri kültürünün belli bir zemine oturması açısından önemliydi. Hem gruplara hem de tiyatro sanatına kalıcı bir kaynağın oluşturulması ve bunun zamanla oluşturacağı gelenekselleşme yeni, alternatif bir kültürün nasıl olabileceğine dair önemli bir atılımdır. Bu yazışmalardan birkaç örnek bu dosya içinde yer alacaktır.

    Tartışmaların nasıl geliştiğini ve yönlendiğini, tartışmalarda nelere dikkat edildiğini bir eleştiri üslubu çerçevesinde sizlere önermek istedik. Böyle bir çalışmanın zorluğu ise toplulukların açıklığı, şeffaflığı ve birbirlerine samimiyeti konusunda önemli bir mesafe katetmesine bağlıdır. Oluşturulabilecek böyle bir kültür, toplulukların herbirine gerçek birikimi sağlayacak anahtardır. Ve bu ilk şenlik ise, sorunlarıyla beraber alternatif anlayışın ilk olumlu, somut halkası oldu, diye düşünüyorum.