• Anasayfa
  • Hakkında
  • Topluluklar
  • Arşiv
  • Linkler
  • İletişim

İstanbul İktisat Sahnesi - Dönem Raporu

1988’de sabit bir mekânı bile olmaksızın kurulan İstanbul İktisat Sahnesi, bugün 13 yıllık bir altyapı hazırlığı ile hiç de azımsanmayacak gelişmeler göstermiştir. Bulunduğumuz mekânda gelişerek ve genişleyerek, perdesiyle, seyirci yerleriyle, ışık ve müzik sistemiyle alternatif bir cep tiyatro salonu -Dionysos Salonu- kitaplığı, dergileri, araştırma dosyalarıyla bir kütüphane var eden bizler, çalışma odamızla mekânımızı bir kültür durağı haline getirmiş bulunmaktayız.

Sahnemiz, kendi koşullarının etkisiyle Her Yerde Tiyatro anlayışını dinamik bir tiyatro pratiğiyle daha fazla üretime ve yayılıma dönüştürdü. Özellikle ve öncelikle çevremizde gelişen olayları kendi bakış açımızla irdeleyerek ve bize ulaşamayanlara biz ulaşırız diyerek, ürettiklerimizi kantinlerde, koridorlarda, şenliklerde, toplantılarda; birkaç kişi bulduğumuz her yerde sergilemeye başladık.

Bugüne kadar oynadığımız oyunların yılı, isimleri ve yazarları şunlardır:

1988-89 Leonce ile Lena/George Büchner, 1989-90 Ölümsüzler/ Melih Cevdet Anday, 1990-91 Trajedi/ Vladimir Mayakovski, 1991-92 Karınca Kararınca/ İstanbul İktisat Sahnesi, Anlaşmanın Önemi/ Bertolt Brecht, Hayvanat Bahçesi Hikayesi/Edward Albee, 1992-93 Kırgınlar Evi/ G. Bernard Shaw, Fizikçiler/ Friedrich Durrenmatt, Ya Deve Çıksaydı/ İstanbul İktisat Sahnesi, 1993-94 Aldatma/ Harold Pinter, Kel Şarkıcı/ Eugene Ionesco, 1994-95 Dönerek Öldüler/ Murat Doğu (İİS), 1995-96 At/ Gyula Hay, 1996-97 Cephede Piknik/ Fernando Arrabal, 1997-98 İki İşkenceci ve Özgürlük Ağacı/ Fernando Arrabal, 1998-99 Savaş Baba/ Yakovos Kambanellis, 1999-2000 Kadın Oyunları/ Dario Fo-Franca Rame, 2000-01 Kral Ölüyor/ Eugene İonesco

İstanbul İktisat Sahnesi kurulduğundan bu yana oyunculuk eğitimi ve teorik eğitim olarak ikiye ayrılan tiyatro eğitimi çalışmalarını, kendi olanakları dahilinde grup içerisinde bulunan insanların bilgi birikim ve deneyimlerini kendinden sonra gelenlere aktarımı yoluyla sürdürmektedir. Ortalama olarak üç ay süren vücut eğitimi, diksiyon, doğaçlama ve dramatizasyon gibi, alt başlıklardan oluşan çalışmalar; ikinci dönem oyun çalışmalarının başlamasıyla son bularak, yeni üyelerin daha çok ilgi beceri ve birikimlerine göre sahne arkası ve teknik alanda oyunun çıkmasına katkıda bulunmalarıyla şekillenmektedir.

Bu süreç içerisinde çalışmaları olumsuz yönde etkileyen en büyük etken, İstanbul Üniversitesi’nde geçen sene değişen eğitim sisteminin -çan eğrisi- getirdiği olumsuzluklardır. Önceki eğitim sistemi öğenci açısından daha özgürlükçü bir üniversite ortamı potansiyeli taşırken, yeni sistemin getirdiği derse girme zorunluluğu ve beraberinde ortaya çıkan bağıl sistemin dayattığı rekabetçi ortam öğrenciler arası ilişkileri zayıflatarak öğrencilerin birbirlerine yabancılaşmalarına sebep olmuştur. Ve geçen sene yaklaşık otuz-otuz beş kişiyle başlayan eğitim çalışmaları, çalışmaların gün geçtikçe ağırlaşmasıyla, bunun yanında ders geçme sistemindeki değişikliklerle beraber ilk dönem sonuna doğru yirmi kadar, sene sonunda da on bir kişi kalmıştır.

Üst başlıklarını sıraladığımız eğitim çalışmaları haftada iki gün pratik eğitim, bir gün teorik eğitim olmak üzere üç gün yapıldı. Pratik eğitim çalışmalarında konsantrasyon, duyu açma ve psikodrama çalışmaları, hafıza dikkat çalışmaları, etken-edilgen kavramının anlatılmasına yönelik partnerli çalışmalar, odağın kim veya ne olduğunun kavratılması amacıyla da alt metinli-alt metinsiz doğaçlamalar yapıldı. Doğaçlama çalışmalarını destekleyici gruba güven, gruba kendini bırakma, grup konsantrasyon ve tansiyon çalışmaları yapıldı.

Her sene 17 Aralık’ta geleneksel olarak düzenlenen İktisat Fakültesi’nin kuruluş yıldönümü şenliklerinde oynanan skeçler yeni gelen üyelerin sahne üstü deneyimi olarak yaşadığı ilk etkinlik olmasından dolayı büyük önem taşımaktadır. Bundan dolayı daha çok yeni üyelerin bu skeçlerde rol alması sağlanmaktadır. Ayrıca şenlik kurucu kulüplerinden biri olmamızla birlikte tüm topluluk elemanları daha sene başından itibaren kolektif bir çalışmanın içinde birbirleriyle daha faydalı bir ilişki tarzına doğru yönelmektedirler.

Eğitim çalışmalarının devam ettiği dönemde daha önceden planlanan fakat bazı sorunlardan dolayı geçen sene sahnelenemeyen “Kral Ölüyor”un dramaturji çalışmaları daha önceki dramaturji üzerinde değişiklik yapılarak devam etti. “Kral Ölüyor”, oyun kadrosunun yeni olması ve kadrodaki herkesin ciddi anlamda ilk sahne deneyimi olması -sahne üstü ve masa başı- açısından İstanbul İktisat Sahnesi için büyük önem taşımaktadır. Bu oyun, beşi turne, yedisi kendi sahnemizde olmak üzere on iki kez sahnelendi. Bu gösterilerle bin-bin beş yüz kadar seyirciye ulaşıldı. Genel anlamda oyun üzerine eleştirilerin gelmesiyle yıl içerisinde göremediğimiz farklı noktaların ortaya çıkması bizim için sene içinde yapılan tartışmaların ne kadar önemli ve doğru yönde olduğunu ortaya koydu. Reji grubu oluşturma, metin çalışmaları ve oyunculuk çalışmaları, yeni oluşan çekirdek kadro açısından kendini geliştirmeye yönelik önemli noktalar olarak ortaya çıktı.

Bu sene pratik eğitim çalışmalarıyla birlikte başlayan teorik eğitim çalışmaları çeşitli sebeplerden dolayı yeterince sağlıklı yürütülememesinden bu çalışmalar yaz döneminde tekrar ele alındı. Bu okumalarda Antik Yunan, Ortaçağ Tiyatrosu, Elizabeth Dönemi, Commedia dell’Arte, Shakespeare, Grotowski ve Yoksul Tiyatro, Brecht Dosyaları genel anlamda çalışıldı ve ayrıca Martin Esslin’in Absürd Tiyatro kitabının Absürd Geleneği, Absürdün Önemi, Absürd Sonrası bölümleri incelendi.