• Anasayfa
  • Hakkında
  • Topluluklar
  • Arşiv
  • Linkler
  • İletişim

Boğaziçi Üniversitesi Oyuncuları - Dönem Raporu

BÜO, 2001-2002 dönemine yaz aylarında yaptığı çalışmalarla başladı. Kış prodüksiyonu, çalışmalar başlamadan önce belirlenmişti: “…İş Ararım, İş…”. BÜO’nun metnini kendisinin oluşturduğu ilk oyun olan “…İş Ararım, İş…” ilk olarak 1992 yılında oynanmıştı. Bu metin 97’de, 5 Nisan kararlarından hemen sonra patlak veren ekonomik kriz ortamında yeniden gündeme gelmişti. Oyunun 97’de, yapılan güncellemelerle ve dramaturjik değişikliklerle birlikte yeniden sergilenmesine karar verilmişti. Böylece “…İş Ararım, İş…” BÜO’nun repertuar oyunlarından bir tanesi oldu.

Bu sene “…İş Ararım, İş…” in yeniden gündeme alınmasının en temel nedeni, 2001 Şubat’ından sonra gelişen ekonomik kriz ortamıydı. Ayrıca, bir önceki sene “Deli Aklı” oyununun kurgusundaki belirsizlikler nedeniyle sanatsal kriz yaşanmıştı ve bu seneki prodüksiyonda deneyimsiz bir kadronun -mezun olan eski kadronun ardından- sorumluluk alacaktı. Tüm bunlar düşünülerek, daha önce dramaturjisi üzerine çalışılmış bir oyun olan “…İş Ararım, İş…”in reprodüksiyonunun yapılmasının, kadrolaşma açısından ön açıcı olacağı düşünüldü.

“…İş Ararım, İş…” in yaz dönemi çalışmalarına geri dönersek; bu dönemde bir yandan 92 ve 97 prodüksiyonlarının kurgusu ve dramaturjisi incelenerek güncellenmesi gereken noktalar üzerine bir masa başı çalışması yapılırken bir yandan da oyunun çatı tiplemelerinin ve sahnelerinin çıkarılması amacıyla sahne çalışmaları yapılıyordu. Aynı dönemde, “…İş Ararım, İş…” in hazırlık çalışmaları sürdürülürken bir grup da Moliére’den “Zorla Evlenme” adlı oyunu çalıştı. “Zorla Evlenme” tercih edilirken hem bu grubun, dramaturjisiyle beraber bir metni sahneye taşıması hem de oyunculuk yönünden gelişimi hedeflendi. Ortaya çıkan ürünün bir eğitim çalışması olarak hedefine ulaştığı söylenebilir. Ancak çalışmaya başlanırken muğlak bir hedef olarak ortaya konan Ekim prodüksiyonu düşüncesi kadro pratiklerini çok zorlayacağı düşünülerek iptal edildi.

“…İş Ararım, İş…” in verimli geçen yaz çalışmalarının ardından, yeni üyelerle yapılan eğitim çalışmaları döneminde de masabaşı çalışmalarına devam edildi ve oyunun taslağı prodüksiyon dönemine girilmeden oluşturulmuş oldu. Yeni üyelerle birlikte oyunun çalışılmasına Aralık ayında başlandı ve dört aylık çalışma döneminin ardından oyun son halini aldı.

İşsizlik teması çerçevesinde tasarlanan oyun, Boğaziçi Üniversitesi’nden yeni mezun olmuş Zafer Parlak’ın mezuniyet aşamasında yaptığı ödevi ve sonrasında başından geçen olayları konu alıyor. “Ben Boğaziçi’liyim, mezun olunca işim hazır.” gibi bir ideoloji ile ödevini hazırlayan Zafer Parlak’ın bu bireysel kurtuluş çabası, oyun boyunca kendini hissettiren ekonomik kriz tarafından boşa çıkarılıyor. “…İş Ararım, İş…” oyunu günümüz Türkiyesi’ndeki işsizlik sorununun yanısıra güncel sorunlara da değiniyor. Ülkemizde yaşanan Kürt sorunu ve muhalefete yönelik baskılar, resmi ideolojinin güdümündeki akademik çalışmalar, bürokrasi içindeki faşist kadrolaşma, medyanın tavrı bunlardan birkaçı.

Oyunun seçilme amacının bir kurgu krizi yaşanmaması ve bu şekilde kadrolaşmanın sağlıklı bir şekilde yürümesi olduğunu hatırlarsak, “…İş Ararım, İş…” in reprodüksiyonuyla bu amaca ulaşıldığı söylenebilir. Aldığımız tepkiler, sanatsal ve politik açıdan belli bir estetik seviyenin tutturulduğu yönündeydi. Ekonomik krizin Türkiye’nin en önemli sorunlarından biri olduğu bu dönemde işsizlik olgusunu popüler algılayışa alternatif bir tavır geliştirerek irdelemiş olan bu oyun, seyirciden de olumlu tepkiler almıştır. Geçtiğimiz senelere oranla okul seyircisine ulaşma konusunda yol katedilmiş olması da BÜO’da önemli bir toparlanma sürecine girildiğini ve bu yönde olumlu adımlar atıldığını göstermektedir. Bunların yanısıra, oyunun bir reprodüksiyon olduğu unutularak kurgunun netleşmesinde gecikmenin yaşanması ve kadrodaki nicelik artışına rağmen gündeme gelmesi gereken ikinci prodüksiyonun gerçekleştirilememiş olması gibi sorunlarının da yaşandığı belirtilmelidir.

“…İş Ararım, İş…” ; Boğaziçi Üniversitesi’nde, ODTÜ Tiyatro Şenliği’nde, Ege Üniversitesi Tiyatro Şenliği’nde, İstanbul Şehir Tiyatroları Gençlik Günleri’nde, İATG’de, Boğaziçi Üniversitesi Sanat Bayramı’nda ve Boğaziçi Üniversitesi Mezunlar Günü’nde oynanmış ve 3000’i aşkın seyirciye ulaşmıştır.

Bir eğitim çalışması olan “…İş Ararım, İş…” oyununun ağırlıklı olarak çalışıldığı 2001-2002 döneminde ayrıca, kulüp içinde “Brecht ve Materyalist Tiyatro” adlı bir seminer çalışması yapıldı. BÜO’da entellektüel birikim eksikliğin giderilmesi gerektiği düşünülerek tasarlanan bu seminer ayrıca ÜTP’de sunulan “Dramaturgi ve Brechtyen Dramaturgi” çalışması içinde de yer aldı. Bunların yanısıra her sene düzenli olarak çıkarılmasını hedeflediğimiz BÜO YILLIK için çeviri-araştırma çalışmaları yapılmaya başlandı. İçeriğinde o sene oynanan oyunların ayrıntılı değerlendirmeleri, metinleri, dramaturgi notları ve çalışma raporları bulunan BÜO YILLIK her dönem başında yayına çıkmaktadır.

2002 yaz döneminde ise, çalışmalar 3 başlık üzerinden yürüdü: Sahne çalışmaları, eğitim çalışmaları ve tirad çalışmaları. Sahne çalışmalarında, 2003 eğitim prodüksiyonu olarak seçilen, metni BÜO’ya ait Mutfaktakiler adlı oyundan sahneler çalışıldı. Mutfaktakiler, 98 yılında BÜO tarafından sergilenmişti. Bu oyunun seçilme nedeni, hem ülkedeki ve dünyadaki savaş gündemine dair duyarlılığımızı göstermek, hem de “...İş Ararım, İş...”i seçerken olduğu gibi reprodüksiyon mantığıyla hareket ederek kadrolaşmayı gözetebilmektir. 2003 yaz çalışmalarında da oyunun belli bazı sahnelerinde yapılabilecek güncellemeler üzerine yoğunlaşıldı ve varolan sahnelerin taslağı çıkarılmaya çalışıldı.

Diğer bir çalışma başlığı olan eğitim çalışmalarında ise, eski üyelerle oyunculuk çalışması yürütüldü. Bu çalışmanın amacı, son yıllarda BÜO’da gözlemlenen oyunculuk problemlerini giderebilmek ve yenilerle yapılan eğitim çalışmalarını gözden geçirmekti. Bu çalışmalarda belli açılımlar yakalandığı ve eğitim çalışmasının ne gibi oyunculuk vurguları barındırdığına dair tartışmalarının kadroya yayıldığı söylenebilir.

Üçüncü çalışma başlığı olan tirad çalışmalarında ise asıl amaç, oyuncuların kendi oyunculuk problemlerini göz önünde bulundurarak zorlayıcı tiradlar seçmeleri ve seçtikleri sahne parçası için ufak çapta bir dramaturji hazırlığı yapmalarıydı. Bu çalışmanın öz disiplin örgütleyebilen oyuncular için yararlı olduğu, ayrıca dramaturjiyi gözetme konusunda kadrodaki eksikleri görünür kılarak bu noktaya vurgu yapmamızı sağladığı söylenebilir.

Eylül dönemi çalışmalarında, yaz döneminde girilemeyen ve sorunlar barındıran sahneler üzerinde çalışıldı. Özellikle belli başlı tiplemeler için oyunculuk çalışmaları yapıldı ve güncellemeler doğrultusunda sahneleme denemelerinde bulunuldu.